مدیریت طرحهای عمرانی و صنعتی

به‌نظر مي‌رسد كه ما (ايراني‌ها) حقوق خود را نمي‌شناسيم و به‌جاي آن بيشتر ياد گرفته‌ايم كه منفعت خود را بو بكشيم.

نخستين همايش
«فرايند طراحي و ساخت شعب هوشمند و روشهاي نوين اجرايي»
روز پنجشنبه 10 ارديبهشت در سالن همايشهاي صدا و سيما بزگرار شد.

نام همايش، از نظر اين پژوهشگر‌، نامي بسيار هوشمندانه بوده‌است. به همين دليل اين پژوهشگر نيز بر مقاله‌ا‌ي كه در همايش ارايه‌كرد، همين نام را نهاد، با اين رويكرد كه پيوندهاي ميان مراحل، اجزا و عوامل دخيل در توليد شعبه‌هاي بانكها و اثر هريك از اينها بر محصول نهايي يعني «شعب بانكها» بپردازد. 
توليد هر شعبه، علي‌الاصول «پروژه» محسوب مي‌شود، پروژه‌اي كه فارغ از منابع اعتباري آن، از نظر ماهيتي و از حيث فن مديريت پروژه، كاملاً در ذيل نظام فني و اجرايي كشور قابل فهم، مطالعه و تحليل است.
اين مطالعه و تحليل با رويكرد سيستمي (System Approach) بايد صورت‌پذيرد و به روابط پنهان و متقابل اجزاي سيستم توجه‌‌شود. چنين رويكردي علي‌الاصول به مفهوم «فرايند‌گرايي» گره ‌خورده‌است. پس نخست لازم است كه مفهوم «فرايند» و «فرايند‌گرايي» را در منظومه‌ي ساخت و پيشبرد پروژه‌ها فهم و بررسي‌كنيم.
سپس با مثالهايي از نقاط قابل بهبود در «فرايند طراحي و ساخت شعب هوشمند» نمونه‌ها يا مصاديقي از اين نگاه و دستاوردهاي آن را بيان‌مي‌كنيم:
•   نخست توجه به «قرارداد»هاي پروژه‌ها به عنوان «قانون» ميان عوامل پروژه و نشان‌دهنده‌ي تعامل عوامل و تعيين‌كننده‌ي سرنوشت پروژه.
•        ديگر توسعه‌ي هوشمندانه‌ي فرايندها با استفاده از روشهاي نوين همانند «مهندسي ارزش» يا تكنيكهاي تضمين كيفيت..
سرانجام بستر يا زمينه‌ي اجرايي اين پروژه‌ها به‌عنوان عنصر بلاترديد موفقيت يا شكست پروژه‌ها و تعيين‌كننده‌ي ميزان موفقيت ادارات مهندسي ساختمان و تأسيسات بانكها - به‌عنوان سازمانهايي پروژه‌محور - مورد‌توجه قرار‌مي‌گيرد. چنين سازمانهايي بايد به‌درستي بدانند كه:
فرايند چيست و چگونه شكل‌مي‌گيرد؟
آثار متقابل فرايندها بر يكديگر و نيز اثر آنها بر فرآوره‌ چگونه است؟
هوشمندي در اين ميان چه جايگاه و چه نقشي دارد؟
آيا فرايند طراحي و ساخت، همان روش طرح و ساخت است؟
اين دو چه تفاوتها و در عين‌حال چه شباهتهايي در اجرا و مديريت دارند؟
آيا بهره‌گيري از روشهاي نوين، فقط و فقط به معني تعويض مصالح ساختماني است؟

معمول آن است كه سكون را حالت مثبتي ارزيابي‌نمي‌كنيم؛ اما بايد توجه‌داشت كه تغيير در هر جامعه، سازمان و شخص، به‌خودي‌خود نه ستوده است و نه نكوهيده.  ... هنگامي كه در دعاي تحويل سال، يا تغيير سال مي‌خوانيم «حول حالنا الي احسن الحال»، نكته‌ي اساسي و حساس «احسن» بودن حالي است كه خواهيم‌‌يافت. اگر نه «تحول حال»، خواه‌ناخواه رخ‌مي‌دهد.
... نكته‌ي اصلي آن است كه اگر تحولات مديريت‌نشود، سازمان به سمت آنتروپي بيشتر و نهايتاً اضمحلال و مرگ مي‌رود. اين افزايش آنتروپي و اضمحلال كه در‌‌واقع نوعي تغيير نكوهيده و نامطلوب است، ناشي از عدم مديريت تغيير و عدم استقبال از تحولات است و در‌اصطلاح با تعابيري مانند «سكون»، «انعطاف‌ناپذيري» يا «تصلب سازماني» بيان‌مي‌شود. ...

می‌توانيد علاوه‌بر خواندن ادامه مطلب با كليك روي نظر ، نظرات ديگران را هم خوانده و در بحث مشاركت‌كنيد.

«مديريت سيركي» تعبيري جالب است كه نخستين‌بار از يكي از پيشكسوتان انجمن مديران صنايع(1) شنيدم و البته گمان‌مي‌كنم هريك از ما گاه مصداق چنين نامي را ديده‌باشيم. ...
 روش ديگر مديريت هم هست كه اينگونه توصيف‌ شده‌است: «رهبر حرف‌نمي‌زند، بلكه عمل‌‌مي‌كند؛ هنگامي كه كارش تمام‌شد، مردم مي‌گويند: عالي‌است، ما انجامش‌داديم، به‌تمامي به‌دست خودمان.»(2)  شايد يكي از مظاهر برجسته‌ي اين روش مديريت در دنياي امروز روش و سلوك نلسون ماندلا باشد. مي‌دانيم كه امروزه پژوهندگان حوزه‌ي مديريت، روش ماندلا را با عناويني مثل «مديريت به‌روش ماديبا» مورد‌توجه و مطالعه قرارداده‌اند. اما از آنجا كه روش مورد نظر، قرنها قبل و پيش از ميلاد مسيح، در «تائو ته چينگ» (كتاب مرجع مسلك تائويي‌ها) تدوين و معرفي ‌شده‌است، «مديريت تائويي» نامي مناسب براي اين روش دوم به نظر مي‌رسد.

از ميانه‌ي دي ماه (همزمان با سالگرد شهادت ميرزا تقي‌خان امير‌كبير به‌عنوان نماد صداقت و استواري در اصلاحگري از سطوح بالاي سلسله مراتب اجتماعي و نيز غلامرضا تختي به‌عنوان نماد پاكدامني در اصلاح‌جويي از خارج حوزه‌ي قدرت)، در ستون «سلسله مباحث بررسی قانون برگزاری مناقصات» در نشریه‌ي «مناقصه-مزايده» كوشيديم كه به بررسي پيشنهادهاي اصلاحي درخصوص بستر حقوقي برگزاري مناقصات بخش عمومي (اقتصاد و معاملات بخش غير خصوصي كشور) بپردازيم. همان هنگام، اهميت مناقصات و برگزاري آنها در بخش عمومي اقتصاد كشورها و نقش مؤثر فرايند برگزاري مناقصات در توزيع ثروت، امكانات و فرصتهاي اشتغال را يادآور شديم. به‌دليل همين اهميت است كه تلاشهاي اصلاحي در حوزه‌‌ي معاملات و مناقصات را ضرورت توسعه و تعالي كشور دانسته و همواره بر آن پاي‌فشرده‌ايم.
...

كلياتي درباره‌ي دوره‌‌هاي آموزشي

اين دوره‌هاي آموزشي، بر حسب نيازهاي خاص مخاطبان قابليت طراحي موردي دارند؛ به‌نحوي كه مي‌توان برخي سرفصلها را بيشتر مورد توجه قرارداد، يا حتي با تأكيد و تمركز زياد بر تعدادي از سرفصلها، از روي سرفصلهاي ديگر به سرعت عبور‌كرد.
در هر صورت اصل بر اين است كه به مهمترين و ‌متداولترين پرسشهاي مربوط به برگزاري مناقصات، انعقاد قراردادها، مديريت قراردادها و مديريت سامانه‌ي خريد كالا و خدمات پرداخته‌شود، تا شركت‌كنندگان (مخاطبان دوره) قادر به شناخت مباني و تفسير قوانين و مقررات و اجراي مقاطع متعدد فرايند مديريت تأمين و تدارك كالا و خدمات پروژه به‌ويژه برگزاري مناقصات، ارزيابي كيفي مناقصه‌گران و ارزيابي فني پيشنهادها بشوند و در كنار آن از سوابق، مفاهيم، اصول و روشهاي برگزاري مناقصه نيز آگاهي بيابند.

سرفصلها يا محورهاي اصلي برخي از دوره‌هاي برگزار‌شده‌ي قبلي به‌‌شرح زير است:
1. بسترهاي حقوقي معاملات با تمرکز بر معاملات عمومي و جايگاه مناقصه در معاملات و معاملات عمومي،
2. سابقه‌ي «قانون برگزاري مناقصات» از آغاز تا کنون،
3. اشتباهات متن ابلاغ‌شده‌ي قانون برگزاري مناقصات،
4. بررسي نقاط قوت و ضعف «قانون برگزاري مناقصات»،
5. مباني نظري تأسيسات حقوقي قانون برگزاري مناقصات،
6. نظام فني و اجرايي کشور و ارتباط آن با «قانون برگزاري مناقصات»،
...

اهم موارد قابل‌ارايه:

۱- ارزیابی کیفی

۲- قیمت ترازشده (مبانی و روش تعیین ضرایب)

۳- انواع معاملات و جایگاه ارزیابی کیفی و ارزیابی فنی

۴- تهیه‌ي اسناد مناقصه

۵- تدوين قرارداد به عنوان محور اصلي مناقصه و اسناد مناقصه

پیشنهاد جالب یکی از شرکت کنندگان سمینارهای آموزشی مبنی بر ایجاد امکان اطلاع رسانی دایمی کلاسها و سمینارهای آموزشی را بدین وسیله پاسخ می گویم: ایجاد یک پست با لینک ثابت در بخش آرشیو موضوعی که روشهای برگزاریُ عناوین کلاسها. سرفصلهای آموزشی و ... در آن نوشته شود و همواره برای علاقمندان قابل  دسترسی باشد.

در بخش ۶۰ ستون هفتگی «سلسله مباحث بررسی قانون برگزاری مناقصات» نشریه‌ي مناقصه مزايده، به «نقد» يك پيشنهاد پرداختم. تيتري كه در نشريه براي آن مقاله انتخاب و منتشر شده‌بود، براي برخي از خوانندگان (از جمله يكي از مراجعان به اين وبلاگ كه يادداشت فرموده بود «تیتر به آن خشونت و معذرت خواهی آخر آن را سر در نیاوردم» ) كم يا بيش مسأله‌دار به نظر رسيد‌ه‌بود. همين باعث‌شد به موضوع «نقد خود» يا «نقد روش خود» بپردازم. خود موردنظر، شامل اين نگارنده و ساير همكاران و دست‌اندركاران نشريه‌ و در نگاهي گسترده‌تر، شامل تمام تلاشگراني است كه در اين حوزه‌ها قلم مي‌زنند. شايد بتوان گفت در اين مقال به نقد و بررسي روشهاي اصلاح‌جويان نظامات فني و اجرايي و مناقصات و معاملات عمومي كشور مي‌پردازيم.

كارهاي اجرايي و مشاوره‌ا‌ي صاحب این قلم، همواره  فرصتي بوده‌است براي برخورد با مشكلات عملي و جاري ... 
اما  ورود به مرحله‌ي پيشنهاد راه‌حل مشفقانه و كارآمد، شروطي دارد، شروطي مثل: 
خودداري از تسليم در برابر وضع موجود، 
شرط مهم غلبه بر ميل آسان‌طلبي و ساده‌انگاري، 
بردباري در برابر برچسب سخت‌گيري، 
كناره‌گيري از اسراف، 
پرهيز از اتلاف منابع و 
سرانجام مقاومت در برابر وسوسه‌ي فساد‌پذيري. 
بدين‌ترتيب لازم است كوشندگان راه تعالي و توسعه، پيوسته يكديگر را دعوت‌كنند به از دست ندادن «حساسيت» و خونكردن به وضع‌موجود و طلب دائمي وضع - اگر نه موعود اما - «مطلوبتر». شايد اين خود معنا و نمودي حرفه‌اي و امروزي از «ذكر» باشد و همين‌جاست كه مبحث «اخلاق حرفه‌اي» مطرح‌مي‌شود.