مدیریت طرحهای عمرانی و صنعتی

این نوشتار درباره‌ی لايحه‌ي «اساسنامه‌‌ي هيأت رسيدگي به شكايات» مربوط به برگزاري مناقصات است. لایحه‌ای که با همه‌ی اهمیتش تلاش و جدیت شایسته‌ای را از سوی ذینفعان برنیانگیخته‌است. به همین دلیل با خود اندیشیدم شاید تصریح بر «حقوق شرکت‌کنندگان مناقصات‌ » در عنوان نوشتار، تا حدی اهمیت موضوع را نشان‌دهد. تأکیدمی‌کنم که این لایحه در حال طی مراحل نهایی بررسی در کمیسیون اقتصادی مجلس است و در قدم بعدی به صحن خواهد رفت.
...
رويكرد مرجع  مديريت امروزين كه مديريت فرايند‌گرا  ناميده‌مي‌شود، در قالب استانداردهاي مديريت (مثل ISO9000) به‌صورت وسيعي در جهان مورد توجه قرار گرفته‌است. اين رويكرد، اثربخشي و كارايي سازمانها را در گرو بهبود روش اجراي كار مي‌داند.  رويكرد مزبور از روش قديمي QC  (كنترل كيفي خروجي) فراتر رفته و از‌طريق نظارت دقيق و مستمر بر فرايندهاي اجرايي، به  TQM ( تضمين كيفيت جامع) مي‌پردازد. اساس اين رويكرد آن است كه:
«نمي‌توان با فرايند ‌نامناسب، به نتيجه‌ي مناسب اميدوار بود».
لذا در اين رويكرد براي تضمين كيفي محصول يا نتيجه، به توالي سه گام مهم تأكيد‌مي‌شود:
1- طراحي فرايندهاي مناسب،
2- نظارت پيوسته براي رعايت فرايند طراحي‌شده (شناسايي هر گونه عدم‌انطباق)،
3- رفع سريع و صحيح عدم‌انطباق اقدامات جهت حصول انطباق مجدد.
«قانون برگزاري مناقصات» در بستر همين رويكرد مرجع مديريت قراردارد و اين قانون قدمي در راه فرايندگرايي محسوب‌مي‌شود. با نگاه فرايندي در تدوين اين قانون، گام اول برداشته شد‌ه‌است. گام دوم ...

(از آنجا كه از هنگام درخواست متقاضيان محترم تا هنگام درج اين نمودار، تأخيري ـ كاملاً‌ ناخواسته اما ناگزير-  پيش‌‌امده‌است از متقاضيان محترم پوزش مي‌خواهم.)

به‌نظر مي‌رسد كه ما (ايراني‌ها) حقوق خود را نمي‌شناسيم و به‌جاي آن بيشتر ياد گرفته‌ايم كه منفعت خود را بو بكشيم.

مطالب خبری مرتبط با برگزاري مناقصات و مديريت طرحهاي عمراني و صنعتي

يادداشت يكي از خوانندگان محترم وبلاگ، نشانه‌ي توجه و علاقه‌ به "مطالب خبري" در برابر "مطالب تحليلي و ترويجي" است ("ترويجي" را مترادف يا نزديك به "آموزشي" به كار مي‌برم). البته مي‌دانم كه نبايد نظر "يكي از خوانندگان" را به معني نظر "همه‌‌ي خوانندگان" يا حتي "غالب خوانندگان"‌ تلقي‌كرد. اما به هرحال در دامنه‌‌ي اظهار نظرهاي موجود، اين علاقه مطرح شده‌است.
از اين پس در حد فرصت و مقدورات به اطلاع‌رساني اخبار مرتبط نيز مي‌پردازم، البته به نحوي كه اولويت ارايه‌ي نوشته‌هاي توليد (نه نقلي و صرفاً خبري) و مطالب تحليلي و ترويجي همچنان حفظ‌شود.
به‌عنوان يك مورد از اين رويكرد، خبر زير را نقل‌‌مي‌نمايم:

معاون مالي اداري شهرداري تهران در گفت و گو با فارس:
روند برگزاري مناقصات در شهرداري تهران به نصف كاهش مي‌يابد

شهردار تهران:
قیمت تمام‌شده‌ي پروژه‌هاي عمراني در اختيار شهروندان قرارمي‌گيرد.

اين خبر مهم و قابل‌توجه را در صفحه‌ي ۳ روزنامه‌ي "اقتصاد پويا"ي روز دوشنبه ۱۰ تير ۱۳۸۷ خواندم. لازم مي‌دانم كه حتماً از اين موضوع استقبالي جدي انجام گيرد و درباره‌ي اهميت و ضرورت آن و نيز البته درباره‌ي روشها و آسيب‌شناسي آن بحث‌شود. چون مشغله‌هاي جاري فرصت بحث مستوفي را به من نداده‌است پس به حكم وظيفه‌ به‌صورت حداقلي و اطلاع‌رساني اين پست را به آن اختصاص داده‌ام. متن خبر اینگونه بود که:
قاليباف در ديدار از ايسنا خاطر‌نشان كرد: درصدديم كه به‌زودي قيمت تمام‌شده‌ي تمام پروژه‌هاي عمراني را از مهم و غيرمهم و از كوچك و بزرگ بر روي پورتال شهرداري و در دسترس مردم قراردهيم تا شهروندان بدانند كه آسفالت در پروژه‌هاي شهري تني چند تمام و يا پياده‌رو‌سازي و جدول‌سازي با چه هزينه‌اي اجرا مي‌شود.
گرچه اين موضوع كه شهردار تهران مطرح كرده‌است، هنوز در حد وعده است، اما صرف اعلام چنين تصميمي از زبان يك مقام مسؤول بسيار اميدوار‌كننده است، آنقدر مهم هست كه در حد وعده هم مورد توجه قرارگيرد. اگر اين طرح در حد وعده متوقف نشود و ... 

سرانجام هیاهو

چند هفته‌اي است كه برچسبهاي "سامانه‌ي اتوبوسهاي تندرو" را روي عبارات "BRT" بر بدنه‌ي اتوبوسهاي تندروي  خط  آزادي-تهرانپارس  چسبانده‌اند. فرصتي دست نداده است كه مطلب جديدي درباره‌ي اين پروژه‌ي عمراني پرهياهيو بنويسم اما جالب است كه بخشي از پست "هياهو از نگاه ديگر" را كه درباره‌ي هزينه‌هاي اجتماعي اين پروژه در شهريور ۱۳۸۶ در همين وبلاگ نوشته بودم يادآوري كنم:

... منظور نويسندگان "BRT" عبارت است از: Bus Rapid Transit  كه ترجمه‌ي کلمه به کلمه‌ي آن(توضيح انتهاي مطلب) مي‌شود "اتوبوس تندرو"  يا "اتوبوس سريع حركت". ...  تبديل صورت لفظي يك پديده‌ي آشنا و مورد‌استفاده، از شكل فارسي به شكل مخفف انگليسي، چه كاركردي دارد؟ آن هم در شرايطي كه حتي براي بسياري از نامهاي پديده‌هاي تازه‌وارد كه در آغاز تنها نام انگليسي آنها در ميان مردم تداول مي‌يابد، فرهنگستان زبان بعد از مدتي وارد ميدان مي‌شود و با تلاش و هزينه مي‌كوشد كه نامي فارسي براي آن نام انگليسي(يا هر زبان "بيگانه‌"‌ي ديگري، به‌قول فرهنگستان) تعيين‌ و ترويج كند. يعني حتي اگر نام "خط ويژه" قبلاً در زبان ما تداول نيافته‌بود و آنچه تلاش مي‌شود نام ‌BRT بر آن بگذارند تازه در ميان آمده‌بود، باز هم پس از مدتي اين هزينه‌ها‌ي اقتصادي و اجتماعي تغييرات به ما تحميل مي‌شد.

و امروز يعني ۶ ماه بعد مي‌بينم كه اين هزينه‌هاي اجرایی و بسیار مهمتر از آن هزینه‌ي اجتماعي تحميل شده است. نصب نوشته‌هاي جديد برروي نوشته‌هاي قبلي را در اين عكس مي‌بيند:

به یاد ماجرای "فکس"، "نمابر" و "دورنگار" مي‌افتم و تشتت و ... . يادم مي‌ايد كه از سالها پيش (دهه‌ي ۱۳۷۰) در نيروي انتظامي بخشنامه‌هاي جايگزيني واژه‌هاي جديد فارسي (فرهنگستان) به جاي واژه‌هاي بيگانه اطلاع‌رساني و الصاق مي‌شد. بخشنامه‌هايي كه جنبه‌ي آمرانه و جدي نيز داشت. اما امروز باز هم در شهرداري همين تشتت و نابه‌ساماني تحميل هزينه‌هاي اجتماعي واژه‌هاي بي‌حساب و ناهماهنگ جاري است. چرا؟

بعد از تحریر: فرموده‌اند "عيب مي جمله بگفتي، هنرش نيز بگوي" پس اين مطلب را اضافه مي‌كنم (اول خرداد ۸۷)

در همين خيابان آزادي شهرداري عمليات بهسازي پياده‌رو‌ها را شروع كرده‌است. گرچه اين روش اجرا مدتها "مزاحمت و دردسر" براي "پيادگان يا گذرندگان" ايجاد مي‌كند كه با تدابيري مي‌توانست بهتر مديريت شود و دردسر كمتري براي گذرندگان ايجاد كند، اما... نكته‌ي بسيار مهم در تحليل اجتماعي اين طرح عمراني آن است كه شهرداري با نصب نوشته‌هايي از گرد و خاك و زحمت ايجاد‌شده براي مردم پورش خواسته است. الحق‌والانصاف كه اين اقدام شهرداري در احترام به ولينعمتان خود حركتي بسيار قابل‌احترام است و بايد بوسيد دست كسي را كه در پيشگاه مردم سر تعظيم فرودمي‌اورد.

شايسته است از مديران شهرداري 

به خاطر  اين اداي تكليف اجتماعي، سپاسگزاري شود.

مسير روزانه‌ي من طوري است كه از آغاز اين پروژه شاهد آن بوده‌ام. ....